DOSSIER: HET VROUWELIJK PERSPECTIEF

De Canadese geograaf Leslie Kern legt in haar boek The Feminist City uit waarom stads- en wijkontwerpen onvoldoende inspelen op de behoeften, verlangens en ervaringen van vrouwen. Zo zijn straten, parken en pleinen voor vrouwen niet altijd even uitnodigend, laat staan dat ze comfortabel aanvoelen. Voor jonge meiden is buiten vaak minder te doen dan voor jongens. Daarnaast is het voor vrouwen lastiger om zich door de stad te verplaatsen, omdat hun reispatronen niet rijmen met de lineaire en op de spits gerichte mobiliteitssystemen.

Door de wijze waarop we steden plannen en organiseren profiteren vrouwen niet van de voordelen die het leven in de stad hen te bieden heeft. In dit dossier onderzoeken we waarom dit zo is, en wat nodig is om het tij te keren. Veiligheid is een belangrijk aspect, maar we verkennen in brede zin hoe het stadsleven voor vrouwen en meiden aangenamer, leuker en beter wordt.

Tegelijkertijd testen we een veelgehoorde veronderstelling. Namelijk dat het hanteren van het vrouwelijk perspectief onontbeerlijk is om grote maatschappelijke opgaven van antwoorden te voorzien. Door feminiene waarden – empathie, collectiviteit, verbinding – een prominente plek te geven in het ontwerpproces en tegelijkertijd de dominantie van een rationele en op efficiency gerichte ontwerppraktijk te doorbreken, komen we tot leefomgevingen die voor veel meer groepen veilig, rechtvaardig en fijn aanvoelen.

We spraken met feminist urbanist Nourhan Bassam, gingen met social designer Eva James in Amsterdam op zoek naar vrouwvriendelijke plekken en bezochten Den Haag-Zuidwest waar een 'vrouwelijke' benadering tot andere manieren van wijkvernieuwing leidt. Ook in dit dossier: vrouwelijke stadmakers over hun manieren van werken en onderzoeker Setareh Noorani over de opkomst en ondergang van vrouwbewust ontwerpen.

VERDER IN DIT NUMMER:

Rampenplan

De dreiging van oorlog en natuurrampen is een realiteit waarmee we moeten leren leven. Wat betekent dat voor ontwerpers? Daarover gaat de tentoonstelling Een optimistisch rampenplan in het Amsterdamse architectuurcentrum Arcam. Redacteur Judith de Blok nam er een kijkje.

Werken in het buitenland

Het is niet meer van deze tijd: experts die naar arme landen gaan om daar wel even alle problemen op te lossen. In plaats van als alwetende ingenieurs hun blauwdrukken uit te rollen, werken ontwerpers tegenwoordig nauw samen met de mensen ter plaatse.

Interview met Paul de Kort

Daar waar archeologen in het landschap graven naar wat er vroeger was, legt landschapskunstenaar Paul de Kort het verleden graag in het zicht. Het geeft betekenis aan het landschap, meent hij. Het is dan ook van belang dat de beeldende kunst onderdeel is van het ontwerpproces en niet achteraf als een kers op de taart wordt toegevoegd. ‘Maak de kunstenaar onderdeel van het deeg, dan wordt de hele taart lekkerder.’

De projecten

Nieuwe natuur in de stadsrand van Amersfoort en een Zoetermeerse wijk die aanvoelt als vakantiepark.

Columns
Van Sander de Knegt en Pieter Hoexum.