Blauwe Kamer #3/2026
Special: de beste afstudeerprojecten van 2026
De nieuwe generatie landschapsarchitecten en stedenbouwkundigen wordt heen en weer
geslingerd tussen twee werelden. Aan de ene kant de nalatenschap van een door economische groei gedomineerd modernisme, aan de andere kant de opkomst van een bottom-upaanpak waarin diversiteit en meerstemmigheid floreren. Inleider Edwin Gardner
stelt tevreden vast dat de jonge ontwerpers in deze afstudeerspecial hun weg wel vinden. In plaats van zich te richten op de klassieke beginselen van welvaart (meer stad, meer geld, meer spullen), ruimen de afstudeerders in hun ontwerpen nadrukkelijk plek in voor zachte waarden. Dat zij nadenken over thuisgevoel, de positie van vrouwen en het ‘luisteren’ naar de natuur, zegt veel over wie zij willen zijn.
De verhalen
In Albanië zijn sinds juni protesten tegen de heersende bouwcultuur. Die zou een broeinest zijn van corruptie, witwaspraktijken en zelfverrijking. Landschapsarchitecten Jan Maas en Philomene van der Vliet, en stedenbouwkundige Martin Sobota werken al jaren in het voormalige Oostblokland. De demonstraties volgen ze met gemengde gevoelens. ‘Ik vind het lastig dat mijn werk op één hoop wordt gegooid met een vastgoedproject van Jared Kushner.’
In 2020 overleed Clemens Steenbergen, emeritus-hoogleraar landschapsarchitectuur aan de Technische Universiteit in Delft. Hij bouwde een fundamenteel onderzoeksrepertoire op met een grote hoeveelheid analysetekeningen, vaak om de compositorische werking van landschappen te ontrafelen. We vroegen voormalig medewerkers en oud-studenten naar hun favoriete tekening uit Steenbergens oeuvre. In korte toelichtingen beschrijven zij wat het beeld hen zegt en hoe het tekenwerk van hun leermeester hen in hun werk heeft beïnvloed.
In hoge appartementengebouwen wonen soms net zoveel mensen als in een hele buurt of klein dorp. Toch is het er vaak niet gezellig. Collectieve ruimtes, een ‘inhouse’ kok en
huurverlaging voor bewoners die iets ondernemen, komen de sociale kwaliteit in zulke torens ten goede.
In de amper vier jaar dat bureau Voids bestaat hebben stedenbouwkundigen Thijs de Boer en Johan van Ling een flink en prijswinnend portfolio opgebouwd. Hun handelsmerk: voor elk project uitvoerig de tijd nemen, moeilijke vragen niet uit de weg gaan en opgaven in samenhang bekijken. ‘Een goed plan is meer dan alleen een leuk plein tekenen.’
De projecten
Isabel van Lent ging naar Muiden om te kijken hoe een oude werf veranderde in een woonbuurt.
Columns van Eva Vriend, Sander de Knegt en Pieter Hoexum.